Impulsator

encoder00a.png

Impulsator (enkoder)

Bywa, że zachodzi potrzeba wygenerowania określonej ilości impulsów elektrycznych w następstwie ruchu obrotowego. Mało tego często wymagane jest by na podstawie uzyskiwanych impulsów elektrycznych można było określić kierunek obrotu.

Dla tych, którzy uruchamiali płytkę syntezy częstotliwości pojęcie impulsatora (encoder (ang.), Drehgeber (niem.)) nie jest obce.

Jest to "urządzenie", którego zadaniem jest wytworzenie odpowiednich impulsów elektrycznych związanych z obrotem gałki służącej np. do strojenia TRX'a. Są różne: optyczne, magnetyczne, itd. My zajmiemy się najprostszym, optycznym.

Konstrukcja impulsatora

Jak widać na zdjęciu układ elektroniczny (zaczerpnięty z rozwiązania Roberta, SP3RAF) nie jest skomplikowany. Opracowanie płytki nie zajęło zbyt wiele czasu.

Płytka impulsatora

Nie wdając się zbytnio w rozważania teoretyczne warto jednak wiedzieć, że układ ma nie tylko generować impulsy, ale ich sekwencja musi zawierać informację o kierunku obrotu. Skonstruowanie układu wykorzystującego: kółko ze szczelinami, diodę nadawczą i fototranzystory ze starej myszki komputerowej to kwestia kilku godzin.

By uniknąć kłopotów z regulacją enkodera należy zwócić uwagę, by wzajemny układ elementów optycznych (kółka, diody, fototranzystorów) w enkoderze winien być zbliżony lub taki sam jak w myszce, z której pochodzi. Poniżej prezentujemy przykładową płytkę (wymiar: ok. 25x25mm, góra z lewej, dół - z prawej). Płytka ta "przewiduje" zastosowanie kółek o średnicy 16mm lub 18mm.

b_150_0_16777215_00_images_warsztat_elek_encoder_encoder02.png

W tym przypadku okazuje się, że większość czasu trzeba poświęcić na część mechaniczną. Warto wiedzieć, że przysłowiowe "pójście na skróty" skutkujące poprzecznymi i/lub wzdłużnymi luzami "zawieszenia" kółka mszczą się w późniejszej eksploatacji urządzenia.

"Zawieszenie" osi kółka winno być pewne i stabilne w czasie. Kółko winno kręcić się swobodnie, ale też bez nadmiernych luzów. I tu napotykamy na pierwszą przeszkodę. Ośki kółek (z myszy) z reguły są wykonane z tworzywa sztucznego i mają średnicę ok. 1,5 - 2mm. Natomiast standardowe przepusty (łożyska) mają wewnętrzną średnicę 6mm.

Serce impulsatora

Aby wkleić centrycznie ośkę kółka w rurkę cienkościenną ściśle owijam ją drutem nawojowym o odpowiedniej średnicy ( (średnica wewnętrzna rurki - średnica zewnętrzna ośki)/2 ). Drut przed owijaniem zabezpieczam klejem polistyrenowym. W przypadku mniejszych różnic w średnicach do wykonania "owijki" wykorzystuję cienką nić bawełnianą. Po wyschnięciu "owijki" do właściwego wklejenia używam dwuskładnikowego kleju epoksydowego. Stosowanie klejów rozpuszczalnikowych jest bezcelowe, gdyż rozpuszczalnik z nich nie odparuje. ;)
Jedynie w celu uszczelnienia końcówkę rurki od strony kółka lekko smaruję kleje polistyrenowym. By przez ewentualną szczelinę żywica epoksydowa nie wyciekła na zewnątrz.

b_150_0_16777215_00_images_warsztat_elek_encoder_encoder04.png

Układ elektroniczny łatwo sprawdzić wkładając pomiędzy diodę a fototranzystory np. kartkę papieru. Na wyjściu winna nastąpić (skokowa) zmiana napięcia wyjściowego (w opisywanym układzie z 0,07V na 4,37V). Po zmontowaniu kółka w "jarzmie" w zasadzie układ winien wystartować od razu.

No i działa ! :D

Ostateczną regulację przeprowadzamy w układzie docelowym (tu sterownik DDS'a wg. DL4JAL). W tym celu należy delikatnie doginać diodę i/lub fototranzystory, tak by powoli kręcąc pokrętłem uzyskać stałe (i równe w obu kierunkach) zmiany częstotliwości.

Życzę powodzenia w uruchamianiu opisanego układu !

Jeśli jesteś zainteresowany tym co jeszcze udało mi się zrobić z lutownicą w ręku zapraszam do Warsztatu krótkofalowca.

Informujemy, iż w celu zebrania informacji o popularności portalu oraz identyfikacji IP odwiedzających korzystamy z informacji zapisanych za pomocą… plików cookies na urzą…dzeniach koń„cowych użytkowników. Pliki cookies użytkownik może kontrolować‡ za pomocą… ustawień„ swojej przeglą…darki internetowej. Dalsze korzystanie z naszego serwisu internetowego, bez zmiany ustawień„ przeglą…darki internetowej oznacza, iż użytkownik akceptuje stosowanie plików cookies. W celu uzyskania więcej informacji zapoznaj się z Polityką prywatności. Akceptuję ciasteczka (cookies) tej strony. By dowiedzieć się więcej o ciasteczkach (cookies) oraz jak je usunąć zajrzyj na stronę o polityce prywatności.

  Akceptuję ciasteczka z tej strony.
EU Cookie Directive Module Information