Okno programu

Spis treści

 

Uwaga:w programie i oryginalnej dokumentacji używane jest oznaczenie klawisza CTRL jako Strg.

Po uruchomieniu programu (firmy ABACOMSprint Layout 6.0 (dalej SL6) na ekranie pojawia się jego okno.

Nie ma co ukrywać, że duża ilość napisów i elementów graficznych reagujących na działania użytkownika mogą w pierwszej chwili deprymować. Ta ilość informacji nie jest przypadkowa: umożliwia użytkownikowi dobrą orientację co do realizowanych operacji. I zapewnia dostęp do wielu ułatwień polegających na skorzystaniu z przemyślanej konfiguracji programu. Część z zagadnień opisano w plikach pomocy. Dostępne są po: niemiecku, angielsku i francusku. Opisy po polsku dotyczyły zagadnień cząstkowych i odpowiadały na konkretne pytania.

 


Okno roboczePatrząc od góry prezentowanego okna widoczne są:

Linia komend, a w niej następujące zakładki:

  1. File, czyli operacje na plikach, choć nie tylko. Znajdziemy tu:
    • Nowy (New) - (pamiętaj: nowy projekt, do utworzenia nowej płytki w ramach tego samego projektu (pliku) trzeba wykonać inną operację. O tym za chwilę (jest w opisie zagadnienia nazwy pliku)),
    • Otwórz (Open) - pliki zapisane w formatach: lay i lay6. Próby w czytania innych plików kończą się błędem,
    • Zapisz (Save) - zapisanie pliku projektu(!). Obecnie plik *.lay6 może zawierać więcej niż 1 "rysunek" płytki. Jeśli plik nie był jeszcze zapisany to pojawi się okno wyboru miejsca zapisu i nazwy pliku,
      Uwaga: jeśli plik zostanie zapisany w formacie *.lay6, a niechcący (lub celowo) z rozszerzenia zostanie usunięta liczba "6" to nie zostanie on prawidłowo rozpoznany przez Sprint-Layout,
    • Zapisz jako... (Save as...) - nawet dla plików już zapisanych pojawia się okno wyboru miejsca zapisu i nazwy pliku (uwaga: jw.),
    • Zapisz jako makro (Save as macro) - operacja przewidziana do zapisywania elementów bibliotecznych. Doskonała rzecz. Nie tylko pozwala projektować komponenty, ale... można zapisać tak całe moduły, które następnie "wkleja się" w płytkę. Program traktuje je jak pojedyńczy element, ale dzięki rozbudowanym możliwościom edycyjnym możemy robić co zechcemy. Prosto i szybko. Doskonałe. Temu trzeba poświęcić odrębny artykuł.
      Uwaga: makra utworzone przez SL6 nie są prawidłowo interpretowane przez wcześniejsze wersje programu!,
    • Autozapis (Autosave ) - kliknięcie tej pozycji przenosi do Panelu konfiguracyjnego (General settings) i pozwala na ustawienie: czy i co jaki czas ma następować zapis projektu (w pliku *.bak),
    • Import plików Gerbera (Gerber-Import) - też bardzo przydatna rzecz, choć nie należy się nastawiać, że wszystko zrobi za nas. Też materiał na osobny artykuł,
    • Eksport (Export) - specjalnie na obrazku obok rozwinąłem listę tego co kryje się pod tą pozycją. IMO jest ona bardzo użyteczna, gdyż pozwala wytworzyć nie tylko pliki "produkcyjne", ale i te potrzebne do prezentacji naszych projektów. Też zostanie osobno omówiony,
    • Katalogi (Directories) - również w tym przypadku kliknięcie tej pozycji przenosi do Panelu konfiguracyjnego (General settings) i pozwala na ustawienie domyślnych (dla SL6) katalogów katalogów roboczych (working directories) służących wyłącznie tylko do przechowywania naszych projektów,
    • Ustawienia drukarki (Printer Setup) - kliknięcie tej pozycji otwiera standardowy Panel drukowania,
    • Drukuj... (Print...) - można by powiedzieć: służy do drukowania. Po wybraniu tej opcji pojawia się okno z taką ilością: możliwości, ustawień, kombinacji konfiguracyjnych, że trzeba dodać: drukowania na wszelkie sposoby! Tu również nie obędzie się bez odrębnego artykułu,
    • Kolejna pozycja to lista (maksymalnie 4 pozycje) ostatnio otwieranych plików. Ostatnio otwierany na pozycji 1szej,
    • Wyjście (Exit) - zakończenie pracy SL6. Jeśli efekty naszej pracy nie zostały zapisane przed zamknięciem programu pojawi się pytanie czy je zapisać. Użyteczna rzecz! :)

 


 

Komendy edycji

2. Komendy edycji - Tu raczej żadna z nich nie zaskoczy. są to tracydyjne komendy stosowane w edycji tak tekstów jak i elementów graficznych. Są to kolejno:

  • Cofnij (Undo) - cofa ostatnio wykonaną operację,
  • Ponów (Redo) - powtórz ostatnio wykonaną operację,
  • Kopiuj (Copy) - kopiuje wskazany element do Schowka (Clipboard). Na ekranie nić się nie wydarzy. By przywołać skopiowany element należy wywołać komendę: Wklej (Paste),
  • Wytnij (Cut) - wycina wskazany element (znika!, ale zostaje przeniesiony do Schowka, a, dotychczasowa jego zawartość zostanie usunięta). To co zostało wycięte przenoszone jest do Schowka (Clipboard) skąd może być przywołane komendą: Wklej (Paste),
  • Wklej (Paste) - kopiuje zawartość Schowka (Clipboard) na pozycji kursora (jest on zintegrowany z kursorem). By go ostatecznie polóżyć we wskazanym miejscu należy kliknąć lewym przyciskiem myszy (LPM),
  • Zduplikuj (Duplikate) - klonuje (poprzez Schowek, dotychczasowa jego zawartość zostanie usunięta) wskazany element i integruje go z kursorem. Jak wyżej do ostatecznej lokacji niezbędne jest kliknięcie lewym przyciskiem myszy (LPM),
  • Usuń (Delete) - usuwa wskazany element (w odróżnieniu do komendy Wytnij nie przenosi usuwanego elementu do schowka),
  • Zaznacz wszystko (Select All...) - zaznacza wszystkie elementy, napisy, kontury, itp. bez względu na to na której warstwie zostały umieszczone.

Uwaga: wszystkie operacje wykonywane na wielu (zaznaczonych) elementach, a które odbywają się z pośrednictwem Schowka dokonują automatycznego ich zgrupowania. Tak jakby wobec nich wykonano komendę: Grupuj (CTRL-G).


Komendy dot. płytki

3. Komendy dotyczące (aktywnej) zakładki płytki.

Słowo "aktywnej" pojawiło się nie bez powodu. W SL6 możliwa jest praca nad więcej niż jedną płytką. Poniżej lewego, dolnego rogu okna roboczego widoczna jest zakładka z nazwą płytki. Tych zakładek (a co za tym idzie płytek) może być więcej niż jedna. 

Ale wróćmy do komend (tu tylko sygnalnie, gdyż poświęcona temu zostanie odrębna publikacja):

  • Dodaj nową płykę (Add new board) - otwiera formularz pozwalający na dodanie nowej płytki z określeniem jesj: nazwy, rozmiaru i kształtu,
  • Właściwości (Properties) - właściwości aktywnej płytki. Aktywną jest ta płytka, której zakłądka z nazwą jest "na wierzchu). Kolejność zakładek w tym przypadku nie odgrywa roli,
  • Kopiuj płytkę (Copy board) - program tworzy (w ramach projektu) wierną kopię kopiowanej płytki (zakładki). Jedyna różnica to to, że pojawi się nowa zakładka z nazwą: "Copy of aaa" ("Kopia aaa", gdzie "aaa" to <nazwa płytki kopiowanej>),
  • Usuń płytkę (Delete board) - zgodnie z nazwą usuwa wskazaną płytkę (pojawi się komunikat oczekujący potwierdzenia),
  • Ustaw płytkę z prawej (Set board to right) - ustwaia zakładkę płytki na skrajnej, prawej (ostatniej) pozycji listy,
  • Ustaw płytkę z lewej (Set board to left) - ustwaia zakładkę płytki na skrajnej, lewej pozycji (pierwszej) listy,
  • Przesuń płytkę w prawo (Move board to right) - przesuń zakładkę płytki o 1 pozycję w prawo (do tyłu),
  • Przesuń płytkę w lewo (Move board to left) - przesuń zakładkę płytki o 1 pozycję w lewo (do przodu),
  • Wczytaj płytki z pliku... (Import boards from file...) - komenda pozwala wczytać do projektu pliki SL(6) z innych plików *.lay(6). Wczytywane płytki (zakładki) zostaną umieszczone na końcu listy, a aktywną będzie ostatnia z nich. Liczba mnoga (zakładki) nie jest przypadkiem: jeśli wczytywany plik zawiera więcej płytek (zakładek) to wczytaniu podlegają wszystkie. Niepotrzebne trzeba ręcznie usunąć.

Warto pamiętać, że podobne menu pojawia się, gdy zakładkę (lewy, dolny róg okna roboczego) klikniemy PPM. 


 

4. Funkcje modyfikacji elementówFunkcje...

Ta lista komend dotyczy funkcji związanych z przetwarzaniem zaznaczonych elementów. So to:

  • Obróć (Rotate) - obraca element w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara o założony kąt. . Można zmienić: tak kierunek, ajk i kąt - ale o tym później,
  • Poziome odbicie lustrzane (Mirror horizontal) - wobec elementu wykoje operację zgodną z nazwą,
  • Pionowe odbicie lustrzane (Mirror vertical) - wobec elementu wykoje operację zgodną z nazwą,
  • Stwórz grupę (Build group) - z zaznaczonych elementów (w tym również innych grup) tworzy grupę,
  • Rozdziel grupę (Split group) - rozdziela zaznaczoną grupę. Struktura grupy zostaje zachowana,
  • Zmień stronę płytki (Change board side) - przenosi element na drugą stronę płytki. Dotyczy to tak pół lutowniczych, jak i opisów,
  • Przenieś na warstwę (Set to layer) - przenosi wszystkie(!) składniki wskazanego elementu (pola, opisy, kontur) do wskazanej warstwy,
  • Dosuń do siatki (Snap to grid) - dosuń wskazany element do (najbliższego) węzła siatki,
  • Kreator zwielokrotnienia (Tile/Arrange circular) - kreator parametrycznego zwielokrotnienia poziomego lub po okręgu ułożenia wskazanego elementu (lub ich grup).

Potem wskażę na różnicę pomiędy kompolentem a elementem, ale trzeba zauważyć, że niektóre operacje na komponentach mogą prowadzić do nieoczekiwanych rezultatów.


Dodatki

5. Dodatki

 Zgodnie z nazwą umieszczono tu urzyteczne dodatkowe funkcje programu, takie jak:

  • Metryczka projektu (Project info...) - zestaw informacji odnoszących się do tego co określa się mianem: "Copyright". Ja nazwałem to fiszką projektu,
  • Lista otworów (List drillings...) - dla każdej płytki osobno (z możliwością do kopiowania do Schowka)  posortowana (z podsumowaniem) lista otwórów,
  • Kopia ze skanera (Scanned copy) - daje możliwość sparametryzowanego wczytania do programu (jako tła) obrazu ze skanera. Odrębnie dla każdej strony płytki),
  • Kreator podstawek (Footprint-Wizard) - kreator pozwalający stworzyć wzór układu pól dla elementów TH i SMD,
  • Zresetuj Solder maskę (Reset solder mask) - przywraca domyślny układ Solder maski,
  • Usuń Dowiązania (Remove connections (Rubberbands) - usuwa powiązania (Rubberbands) pomiędzy polami,
  • Usuń elementy spoza płytki (Delete elements outside the board) - usuwa elementy spoza płytki,
  • tekstowe operacje :
    • wyjścia (Text-IO Eksport elements...) - eksport danych w formie pliku tekstowego (txt),
    • wejścia (Text-IO Eksport elements...) - import danych w formie pliku tekstowego (txt),

6. Opcje programu

Zakładka ta udostępnia:

Opcje programu

  • Ustawienia programu (General settings) - dostęp do Panelu konfiguracyjnego SL6. Dzięki niemu możemy ustawić nie tylko parametry podstawowych funkcji programu, ale również dostosować do własnych potrzeb,
  • następna pozycja to lista aktywatorów paneli programu (według listy):
    • Biblioteka elementów (makr) (Macro-Library) - na marginesie: mocna rzecz przez... swą prostotę!!!,
    • Panel właściwości płytki lub aktywnego elementu (komponentu),
    • Moduł weryfikacji reguł DRC,
    • Panel listy komponentów - dzięki temu panelowi wiadomo "czego trzeba",
    • Panel Selektora,
    • Lista trybów funkcji "Zoom" (powiększanie/pomniejszanie).
      Skaluj do:
    • płytki (Zoom board) - pokaż całą płytkę,
    • obiektu (Zoom object) - pokaż elementy obiekt/-y,
    • pola wyboru (Zoom selection) - pokaż w oknie roboczym wybrany obszar,
    • poprzedni tryb ZOOM'u (Zoom previous) - zastosuj poprzednio wybrany tryb Zoom.

 

 


Różności (?)

7. Różności (?)...

  • Poradnik (Index) - opis podstawowych funkcjonalności zawartych w programie,
  • Aktualizacja poprzez Internet (Internet Update) - moduł aktualizacji oprogramowania poprzez Internet,
  • Rejestracja oprogramowania (Register software... - moduł druku karty rejestrującej oprogramowanie u Producenta (nie jest wymagana do prawidłowego działania SL6),
  • Informacja licencyjna (Info...) - informacja o użytkowniku, dla którego jest zarejestrowany dany pakiet oprogramowania.

8. Pasek skrótów do operacji i funkcji

Pod paskiem komend znajduje się pasek skrótów (ikon) do najczęściej używanych komend i funkcji edycyjnych:

Pasek skrótów

 

Ponieważ na obrazku przedstawiłem znaczenie wszystkich ikon umieszczonych na pasku to tutaj chciałbym jedynie przypomnieć skróty klawiszowe (o ile są) realizujące te same co ikony funkcje.

Choć to może dziwić IMO czasami łatwiej np. wcisnąć dwa klawisze, chociażby CTRL-B niż szukać ikony czy pozycji linii komend wykonującej duplikację. Z drugiej strony musimy pamiętać , że nie wszyscy chcą sobie "zaśmiecać pamięć". Ale "jakby co" warto pamiętać, że:

Skróty klawiszowe dla funkcji i operacji
Skrót operacja lub funkcja Skrót operacja lub funkcja
CTRL - O otwórz CTRL - S zapisz
CTRL - P drukuj CTRL - Z  cofnij
CTRL - Y powtórz (wykonaj to samo jeszcze raz) CTRL - X wytnij
CTRL - C skopiuj (do Schowka) CTRL - V wklej (ze Schowka)
Delete/Del usuń CTRL - D zduplikuj (wykonaj klon)
CTRL - R obróć (wokół osi) CTRL - H  wykonaj poziome odbicie zwierciadlane
CTRL - T wykonaj pionowe odbicie zwierciadlane CTRL - G grupuj (stwórz z elementów jedną grupę)
CTRL - U rozdziel grupę na składowe elementy SPACJA Zoom (w trybie edycji: LPM - powiększenie, PPM - pomniejszenie)

 


Pasek funkcji edycji9. Pasek funkcji edycji (rysowania)

 Na lewym pasku bocznym (w układzie pionowym) zgrupowano ikony o podstawowym znaczeniu w procesie projektowania płytki. I tak:

  1. Edycja (Track) - jest to tryb podstawowy pozwalający przekształcać (niemal) wszystkie elementy płytki.
    Warto zapamiętać, że przejście z dowolnej innej funkcji edycyjnej programu (np. kreślenia czegokolwiek) do poziomu edycji (Edit) następuje po wciśnięciu klawisza Esc,
  2. Zoom - większość elementów elementów nie jest zbyt duża. Tych SMD zwłaszcza. Toteż często zachodzi potrzeba powiększenia widoku jakiegoś obszaru płytki. Oczywiście wciśnięcie ikony Zoom'a spowoduje wyświetlenie lupy. Dodatkowo z plusikiem (powiększanie) i pomniejszanie).
    Warto jednak pamiętać, że będą w trybie edycji (Edit) wciśnięcie klawisza SPCJI aktywuje tryb Zoom, a wciśnięcie LPM powiększa obraz. Wciśnięcie PPM - zmniejsza go.

Pozostałe funkcje są tak istotne, rozbudowane i dysponują tyloma wariantami działania, że można je wymienić jedynie z nazwy (szczegółowe omówienie ich działania będzie tematyką odrębnych publikacji):

  1. Rysowanie ścieżek (Track) - rozbudowane narzędzie rysowania ścieżek, linii, itp. Nie musimy samemu wymyślać czy też wprowadzać szerokości ścieżek. Możliwe jest pobieranie ich parametrów z gotowej (ale edytowalnej) listy. W oknie właściwości możemy np. zweryfikować czy ścieżka wytrzma obciążenie, które chcemy jej "zaordynować".
    Warto również pamiętać, że funkcja rysowania ścieżek jest wykorzystywana do kreślenia linii w warstwach opisowych (S1, S2) i konturu (O). Trudno więc przecenić jej możliwości.
    W trakcie edycji program czytelnie prezentuje efekty naszej pracy, a jego elastyczność pozwala na dużą swobodę projektanta. Na ekranie pojawia się szereg informacji dotyczących projektowanego układu,
  2. Rysowanie padów TH (przewlekanych) (Pad) - nieskomplikowane, ale mocne narzędzie umożliwiające kreślenie dowolnych padów (o niemal dowolnym: rozmiarze, kształcie, wierceniu i orientacji). I tutaj mamy wsparcie w postaci edytowalnej listy parametrów padów. Wciśnięcie klawisza F12 pozwala szybko przejść z rysowania padów jednostronnych na dwustronne (via). Możliwa jest zmiana parametrów pojedyńczych padów (również w grupie) i ich grup. Tworzenie padów "z wentylacją czy jak inni nazywają "termoizolacją" bez mała za pomocą jednego kliknięcia, iitd. Mnie to wystarcza,
  3. Rysowanie padów SMD (powierzchniowych) (SMD-Pad) - ta sama elastyczność co w przypadku padów TH. By nie mnożyć akapitów: warto pamiętać, że zamiana wysokość pola SMD na szerokość i odwrotnie to kwestia... jednego kliknięcia, a lista wartości predefiniowanych znakomicie ułatwia korzystanie z tej funkcji,
  4. Okręgi i ich wycinki (Circle) - proste i użyteczne narzędzie do kreślenia okręgów i ich wycinków (o dowolnym kącie rozwarcia). Tu należy pamiętać o tym, że np. ustawienie grubości linii na "0" (zoro) powoduje, że urządzeni zewnętrzne (monitor czy drukarka) zaprezentują linię o najmniejszej, obsługiwanej przez siebie grubości. O taka ciekawostka,
  5. Prostokąty (Rectangle) - narzędzie służące do rysowania regularnych prostokątów. Z możliwością praktycznie nieograniczonego modyfikowania ich kształtu do dowolnych figur. Figury te mogą przyjmować postaći: konturu lub strefy (obszaru wypełnionego). W tym drugim przypadku jest to równośnaczne z wyborem ofunkcji "Zone",
  6. Strefa (Zone) - strefa wypełniona (miedzią). Doskonałe narzędzie np. do wylewania masy czy też tworzenia szyny zasilania (w wielu projektach można zauważyć, że użytkownicy wykorzystują do "zamalowywania linie. To b. pracochłonne). Ale możemy również wykorzystać je do zapobieganiu (cutout-area) tworzenia zbędnych obszarów warstwy miedzi,
  7. Figury zdefiniowane (Special form) - kreator kreślenia specjalnych figur przy pomocy ścieżek. Figury te mogą przyjmować postać: poligony (wielokąta), spirali. Spiralę "kwadratową" można fizycznie dołączyć do ścieżki, czyli mamy cewkę. Oferowana też ramka służy raczej do uzupełniania dokumentacji projektu,
  8. Funkcje tekstowe (text) - użyteczna funkcja programu.
    I nie ma się co dziwić, gdyż musi sobie poradzić nie tylko z napisami użytkownika, ale i opisami elementów (silkscreen), opisami płytki, itd. Pozwala pisać w miedzi "normalnie" (litery utworzone z miedzi)  i "w negatywie" (litery wytrawione w miedzi).
    Bardzo ciekawym narzędziem jest możliwość autoinkrementacji (zwiększania) wartości liczbowej dowiązanej do tekstu. I można wskazać od jakiej wartości ma się zacząć.
    I tak jeśli do tekstu: "R" dowiążemy dodatek w postaci liczb zaczynających się od "1", to kolejne kliknięcia spowodują na płytce pojawienie się: R1, R2, R3, R4, itd. Oczywiście z "C", "L", "D", "T", "IC", itd. to też działa. Tworzenie opisów elementów staje się bardzo proste.

Funkcje pomocnicze

 

Niżej wymienione funkcje głównie wspierają proces projektowania płytki. Pozwalają też dokonać weryfikacji uzyskanych wyników procesu projektowego. Do funkcji tych zaliczamy:

  • Powiązania (Connections) - dzięki tej funkcji " określa się powiązania (połączenia) pomiędzy poszczególnymi padami (lub magistralami, szynami) układu. W trakcie przesuwania elementów na płytce powiązania zachowują się jak gumki. Finalnie pozwala to lepiej orientować się co to trasy jaką należy poprowadzić ścieżkę. Posiada też ciekawą funkcję automatycznego usuwania powiązań "nadmiarowych", tj. takich, których pady zostały już połączone ścieżkami. Jeśli masz chwilę czxasu wykreuj kilkanaście padów, wskaż powiązania i... zacznij rysować ścieżki. Otrzymasz dodatkowe informacje. Osobnym zagadnieniem jest tzw. autorouting,
  • Autoruting (Autoroute) - funkcja pozwalająca na podstawie wskazanych powiązań pomiędzy polami (padami) oraz dotychczasowym układem ścieżek wykreować nową ścieżkę. Jest to proste narzędzie, toeż proces rutowania: dotyczy pojedynczej ścieżki oraz program łączy dwa pady przypisane do powiązania. Na przebieg rutingu mają wpływ m.in. parametry ustawiane przez użytkownika, przebieg ścieżek, kolejność rutowania, itp. W rzeczywistości jest to seria kolejnych przybliżeń "do celu". Trzeba szczerze stwierdzić, że efekt rutingu... rzadko zadowala. Dlatego też tę funkcję traktuję głównie jako "wsparcie duchowe",
  • Weryfikacja (Test) - funkcja pozwajająca wyświetlić np. daną ścieżkę ze wszystkimi: padami, strefami i obszarami, itp. do niej dołączonymi. Sprawdza połączenia na wszystkich warstwach. Pozwala się szybko zorientować co do przebiegu ścieżek, ewentualnych "niedoróbek",
  • Pomiar (Measure) - funkcja pozwalająca na szybki pomiar m.in.  odległości pomiędzy dwoma punktami na płytce. Klikasz pierszy punkt, z wciśniętym LPM przesuwasz kursor do drugiego punktu. Obok kursora wyświetla się zestaw danych: X (współrzędna x), Y (współrzędna y), 

    DX (odległość w kierunku x - pozioma), 

    dY (odległość w kierunku Y - pionowa odległość), 

    Dist. (odległość "w linii prostej"), 

    Angle: kąt przekątnej względem podstawy (osi x). By wyjść z tego trybu wystarczy wcisnąć klawisz Esc, 
  • Widok "fotograficzny" (Photoview) - tryb pozwalający obejrzeć obie strony płytki jeszcze przed ich wytworzeniem. Można obejrzeć nie tylko warstwy przewodzące, ale również warstwy opisów. Konfigurator podglądu (kolory, tryb przezroczystości, itp.) nie tylko pozwala na skonfigurowanie parametrów wyświetlania, ale również pozwala odwócić płytkę "do góry nogami" (tam by dolna warstwa C2 znalazła się na górze. I miała prawidłową orientację przestrzenną.

 

Cdn... :)

To tyle na razie jeśli chodzi o pracę z programem Sprint-Layout 6.0. Jeśli jesteś zainteresowany tym co jeszcze udało mi się zrobić z lutownicą w ręku zapraszam do Warsztatu krótkofalowca.

***  Proszę o cierpliwość - dokumet jest w trakcie opracowania
i będzie sukcesywnie aktualizowany ***